Author Topic: Nắng Chiều và Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn  (Read 3936 times)

0 Members và 1 Khách đang xem chủ đề.

Offline TV_FAN

  • Global Moderator
  • Thành Viên Tích Cực
  • *****
  • Posts: 2.023
  • Bầu Chọn: +89/-313
  • Gender: Male
  • Một Ngày Như Mọi Ngày
    • VietPublic Website
Nắng Chiều và Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn
« on: 24 Tháng Tư, 2008, 03:35:07 AM »
Nắng Chiều và Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn


Tuyết Mai
11-01-2008


Vào ngày này cách đây bốn năm, Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã lặng lẽ ra đi về cõi vĩnh hằng, để lại cho nền âm nhạc Việt Nam nhạc phẩm bất hủ “Nắng Chiều” và ba bốn mươi nhạc phẩm nổi tiếng khác.

Bà Nguyễn thị Nga, hiền thê của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã thực hiện hai CD “Lá Rơi BênThềm” và “Lê Trọng Nguyễn Collection” để lưu lại dòng nhạc trữ tình của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn. Nhiều buổi ra mắt hai CD này đã được tổ chức ở Cali và Paris, Pháp.

Được biết Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sinh năm 1926 tại Điện Bàn tỉnh Quảng Nam. Ông rất hiếu học về văn hóa và rất yêu thích âm nhạc. Đa số các nhạc sĩ thời trước thường tự học nhạc hay qua những người thân quen. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn học nhạc qua sách vỡ của Pháp, và ông học hàm thụ ở trường âm nhạc Pháp Ecole Universelle. Ông thường gởi tác phẩm sang Pháp để trao đổi về kỹ thuật viềt nhạc. Đến năm 1952 thì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sáng tác nhạc phẩm “Sóng Đà Giang”. Qua nhạc phẩm đó ông được nhận vào Hội Nhạc sĩ Pháp S.A.C.E.M. Đây là bước đầu tiên và mở rộng cuộc đời sáng tác âm nhạc của ông.

Tác phẩm kế tiếp là bản “Ngày Mai Trời Lại Sáng” sáng tác năm 1946, bản này là kỷ niệm thời thanh niên yêu nước. Từ 1953 đến 1959 ông có nhiều tác phẩm ra đời trong đó có nhạc phẩm “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu”…

Tác giả đã nói nhiều với những người bạn thân về bản “Nắng Chiều”. Nhiều người tưởng ông viết bài này ở Hội An vì Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ghi lại trong âm nhạc nhiều cảnh đẹp cũng như những cảm xúc, mơ ước, tình yêu tuổi trẻ của ông ở Hội An, nhưng bản “Nắng Chiều” được sáng tác ở Cung Nội Huế. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn có lần đến Cung Nội Huế với Nhạc sĩ Vũ Đức Duy, ở đây Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn gặp lại một người bạn thân quen từ trước, trong giây phút đầy xúc cảm đó, trong nắng của Cung Nội Huế, nhạc phẩm Nắng Chiều được sáng tác.

Trong dòng nhạc của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn trước năm 1975, tác phẩm nổi tiếng nhất là bản “Nắng Chiều”, nhưng tác giả yêu thích nhất là bản "Sao Đêm” và “Lá Rơi Bên Thềm”. Bản “Sao Đêm “có nét nhạc cổ điển Tây Phương, nội dung bản này cho thấy có một sự đam mê lãng mạn. Nguồn cảm hứng để viết bản “Lá Rơi Bên Thềm” là cuộc sống đầu đời của ông trong đó có Ca sĩ Minh Trang, Nhạc sĩ Dương Thiệu Tước, Nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Theo Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, Nhà Thờ Huyện Sĩ rất nhỏ nhưng là nơi đẹp nhất, vì ông có một kỷ niệm đẹp ở đây. Khi qua đây ông đã sáng tác bài “Chiều Bên Giáo Đường”.

Sau năm 1975, tình cảm giữa những người nghệ sĩ còn ở lại như Mai Thảo, Phạm Đình Chương và Lê Trọng Nguyễn đã thương nhau như anh em. Sau khi Mai Thảo và Phạm Đình Chương đi hải ngoại, Lê Trọng Nguyễn rất nhớ bạn, từ nguồn cảm hứng đó Ông đã sáng tác nhạc phẩm “Sóng Nước Viễn Phương”. Bản này phổ nhạc từ một bài thơ của Thẩm Oánh viết cho các bạn đã ra đi.

Về bản nhạc “Bến Giang Đầu “thì một nhà xuất bản đề nghị đặt tên “Nắng Chiều 2” nhưng Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn không muốn đổi tên bản nhạc vì đó là một kỷ niệm dễ thương khác của ông ở một thôn xóm đẹp, nên thơ, trên dòng sông êm đềm, bên giàn hoa tím và một người bạn gái đã lên xe hoa.

Khoảng năm 1958 có một đoàn nhạc Nhật Bản Toho Geino sang Việt Nam. Trưởng đoàn muốn một ca sĩ của đoàn hát nhạc Việt Nam. Nhạc sĩ Nguyễn Hiền đưa ra 12 bản nhạc, và bản “Nắng Chiều” được đoàn nhạc Nhật Bản chọn. Ca sĩ Midori Satuki rất nổi tiếng đã trình bày nhạc phẩm “Nắng Chiều” lần đầu tiên ở Hội Chợ Thị Nghè và sau đó bản nhạc được phát thanh trên các Đài Việt Nam và Đông Kinh.

Đến năm 1960 thì đoàn nhạc Trung Hoa Dân Quồc đến Việt Nam với mục đích trao đổi văn hóa Á Châu. Trong đoàn nhạc đó Nữ Ca sĩ Ki Lo Ha không hề quen biết nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn nhưng đã biết nhạc phẩm “Nắng Chiều”. Cô muốn gặp Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, và trên đường trở về Đài Loan, cô đã viết bài này lại bằng lời Hoa . Cô đã trình bày bản này ở Đài Loan và sau đó bản nhạc được mệnh danh là “Bản tình ca đẹp nhất” ở Đài Loan trong thập niên 1970.

Nhà Thơ Du Tử Lê, Nhạc sĩ Nguyễn Hiền cùng với sự khuyến khích của nhiều anh em, tuyển tập nhạc Lê Trọng Nguyễn cùng với hai CD "Lá Rơi Bên Thềm”, “Lê Trọng Nguyễn Collection” được thực hiện và ra mắt vào dịp giỗ đầu của Lê Trọng Nguyễn năm 2005.

Sau đó một buổi ra mắt CD “Lá Rơi Bên Thềm” được ra mắt ở Paris ngày 11 Tháng 11, 2006 và năm 2007.

Về hoài bảo thì Nhạc sĩ Lê trọng Nguyễn muốn để lại cho đời những gì ông hiểu biết, những gì ông cảm nghĩ và ghi lại trong ba bốn chục tác phẩm, rõ ràng nhất là ông muốn để lại thế hệ sau kỹ thuật sáng tác nhạc. Ước muốn này thể hiện rất kiên nhẫn từ năm 2000-2003, ông đã ghi lại những hiểu biết về kỹ thuật viết nhạc qua một quyển sách là “Nghệ Thuật Viết Nhạc”. Quyẻn sách được chuẩn bị xong, ông đưa cho cô con gái đánh máy, có nhiều chỗ cần sửa lại thì ông bị trở bệnh nặng và ra đi. Có thể quyển sách sẽ được xuất bản trong một thời gian gần đây.

Qua những bản nhạc “Nắng Chiều”, “Bến Giang Đầu” chúng ta cảm thấy ở Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn một tình yêu thật nhẹ nhàng, trên quê hương xinh đẹp. Qua ca khúc “Lá Rơi Bên Thềm” và “Chiều Bên Giáo Đường” chúng ta cảm thông được những thao thức của tuổi trẻ và qua bản “Sao Đêm, “Cung Điệu Buồn” tác giả đã trình bày những u hoài, nhớ nhung, những hoài niệm không nguôi.

Cố Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn đã ra đi, để lại cho vườn hoa âm nhạc Việt Nam nhiều bông hoa hương sắc thăm tươi, đóng góp một phần không nhỏ cho nền văn học nghệ thuật dân tộc.

@ Vietnam Review

Offline TV_FAN

  • Global Moderator
  • Thành Viên Tích Cực
  • *****
  • Posts: 2.023
  • Bầu Chọn: +89/-313
  • Gender: Male
  • Một Ngày Như Mọi Ngày
    • VietPublic Website
Giai Thoại, Ca Khúc và... Nắng Chiều
« Reply #1 on: 24 Tháng Tư, 2008, 03:54:57 AM »
Giai Thoại, Ca Khúc và... Nắng Chiều

Lê Trọng Nguyễn Thị Nga
30.06.2006


Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn tuy đã mất đi, nhưng chiều Thứ Bảy này, nhạc Lê Trọng Nguyễn vẫn sống. Vào lúc 6 giờ chiều ngày 27 Tháng Năm, 2006, tại phòng sinh hoạt cộng đồng của Nhật Báo Người Việt, phu nhân của cố nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sẽ tổ chức Ðêm Nhạc Lê Trọng Nguyễn và ra mắt CD Lê Trọng Nguyễn Collection #2 “Lá Rơi Bên Thềm”. Ðêm Nhạc Lê Trọng Nguyễn có sự góp sức của một số thân hữu như anh Vũ Trung Hiền, bác sĩ mà cũng là một nhạc sĩ sáng tác Phạm Anh Dũng, cùng ban nhạc The Stars Band (có những tên tuổi như nhạc sĩ Trần Trịnh, Nha Sĩ Lý Văn Quý, tiếng Saxo Thanh Hùng, Bác Sĩ Phạm Gia Cổn...) và M.C. Y Sa hợp lực. Chúng tôi có tiếp xúc với bà Lê Trọng Nguyễn, và sau đây là một số tâm sự bà thổ lộ về những sự kiện liên quan đến các trường hợp sáng tác và về nội dung một số ca khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn:

Thật ra tôi chỉ là một kẻ hậu sinh nhưng trong thời gian 34 năm chung sống với nhau, tôi đã nghe anh (Lê Trọng Nguyễn) nói chuyện với bạn hữu đến nhà chơi hoặc do chính chồng tôi nhiều dịp tâm sự đến nay tôi còn nhớ được, thì:

* Giai thoại của những ca khúc đã thất lạc:

Ðầu tiên, tôi xin đề cập sơ tới hai ca khúc đã bị thất lạc do anh Lê Trọng Nguyễn sáng tác trong thời gian đi kháng chiến (1945-1950).

Ðó là ca khúc Sông Ðà Giang (Les Flots du Da Giang, sáng tác năm 1950) thất lạc tại Pháp. Còn Vác Ðàn Ði Ðâu (sáng tác năm 1950) cũng bị thất lạc nhưng anh lại nhớ như in cái kỷ niệm ngẫu hứng sáng tác ra bài này. Anh từng kể là năm 1950, trên lộ trình đi từ khu Việt Minh sang vùng Pháp tạm kiểm soát, Lê Trọng Nguyễn phải lội qua dòng sông Ðà Giang. Nhân viên kiểm soát của đồn Pháp không tin là anh có thể lội được qua sông mà trên tay vẫn còn cây đàn guitar nên hỏi cung vặn vẹo mãi:

“Anh nói láo! Lội qua sông sao còn mang được cây đàn trên tay?”
“Tôi đi bằng chân, qua khúc sông cạn nhất”.

Phải dẫn họ ra chỗ khúc sông cạn chứng minh mãi, họ vẫn nhốt cho hai ngày sau mới thả tự do.

Và chính hai câu hỏi của hai phe đối địch với nhau lúc đó ở hai vùng khác nhau, một câu hỏi bằng tiếng Việt còn bên này hỏi bằng tiếng Pháp nhưng cùng đều một nghĩa như nhau: “Vác đàn đi đâu?”

* Những ca khúc sáng tác sau 1950:

Chẳng hạn như bản Ngày Mai Trời Lại Sáng nghe nói anh đã sáng tác lúc 20 tuổi ở Liên Khu Năm.

Quán Bên Ðường (1950): Trên đường đi công tác thời kháng chiến, một đêm anh ghé trọ quán bên đường. Chủ quán là một cô gái chắc chắn vốn là dân trí thức vì anh thấy cô đọc toàn những sách Pháp ngữ. Một thời gian sau, có dịp anh trở về con đường cũ tìm lại thì quán đã không còn. Anh nghĩ rằng có thể cô gái chủ quán kia đã chết vì bom đạn rồi, cảm xúc trào dâng và anh sáng tác ca khúc này.

Nhưng có lẽ đối với anh Nguyễn đáng kể là bản “Dạ khúc” (1955): Khi người em gái duy nhất của anh qua đời, lúc cô mới 27 tuổi và vừa sanh con, Lê Trọng Nguyễn sáng tác ca khúc này diễn tả niềm đau thương luyến tiếc của ông. Lúc ấy, đứa cháu gái tên là Hồ Thị Thương Thương mới được 2 tháng rưỡi tuổi, đã được bà cụ sinh ra anh Nguyễn và sau đó là chính anh nuôi nấng cho đến ngày cháu khôn lớn.

“Chiều Bên Giáo Ðường”, Lê Trọng Nguyễn lấy cảm hứng từ khung cảnh của nhà thờ Huyện Sỹ, Sài Gòn, mà theo tác giả thổ lộ thì đây là ngôi nhà thờ đẹp nhất Việt Nam.

“Lá Rơi Bên Thềm” được viết nhạc tại Sài Gòn, kết tinh của thời gian chia sẻ hàn huyên thân mật nhất với nhạc sĩ Nguyễn Hiền. Cũng chính Nguyễn Hiền soạn lời cho bản này.

“Cung Ðiện Buồn” là kết quả nảy ra từ cảm hứng một chuyến Lê Trọng Nguyễn được Vũ Ðức Duy đưa vào thăm viếng vùng cung điện đền đài cổ xưa.
“Tìm Nơi Em” (1969) được sáng tác từ những cảm xúc ở trụ sở bán vé máy bay Air Việt Nam tại Sài Gòn.

“Let's Come Closer” (1983). Ðây là bài thơ tâm sự của Nguyễn Duy Liệu viết cho một người bạn gái của tôi, Lê Trọng Nguyễn Thị Nga. Trong thời gian 1982-1983, gia đình anh Liệu giao du rất thân mật với gia đình chúng tôi lúc ấy còn cư ngụ tại Phú Nhuận. Anh Liệu đã trao bài thơ này, và Lê Trọng Nguyễn xúc động mạnh như chính mình là người trong câu chuyện. Sau khi sáng tác ca khúc này, anh Lê Trọng Nguyễn có yêu cầu nhưng anh Liệu không muốn cho đề là 'lyric by NDL'.

* Giai thoại riêng về Nắng Chiều:

Năm 1950, anh Lê Trọng Nguyễn trở về ẩn náu tại quê nhà. Và năm 1953, anh sáng tác bản “Nắng Chiều”.

Hiệp Ðịnh Geneva ký kết xong, năm 1954 Lê Trọng Nguyễn ra Huế và Ðà Nẵng làm việc cho cơ sở thương mại ngoài đó. Cũng chính nơi đây, anh có dịp quen và làm bạn cho đến chót cuộc đời nghệ sĩ sáng tác của anh, với những Minh Trang, Dương Thiệu Tước, Kim Tước, Nguyễn Hiền v.v.. Và ca khúc Nắng Chiều được xuất bản trong lúc này. Người thâu tiếng hát đầu tiên bản Nắng Chiều vào dĩa nhựa là ca sĩ Minh Trang.

Giữa năm 1955, như đã trình bày ở trên về bản Dạ Khúc, người em gái duy nhất của anh Lê Trọng Nguyễn là Lê Thị Ba qua đời, anh quá đau buồn và đem bản Nắng Chiều ra ký giao kèo tái bản để có một món tiền tác quyền khiêm nhường đưa về quê cùng mẹ lo liệu cho em gái và chuẩn bị nuôi nấng cháu.

Năm 1957, Lê Trọng Nguyễn vào Sài Gòn. Ðúng dịp đoàn ca nhạc Nhật Bản sang thăm, ban nhạc Toho Geino có nhờ người chọn ra 12 bản nhạc Việt Nam đang nổi tiếng thời đó để chuẩn bị tập dượt và trình diễn tại Sài Gòn lẫn Nhật Bản, trong đó có bản “Nắng Chiều” và bản này đã được cô ca sĩ nhật Midori Satsuki hát. Năm 1960 Ki Lo Ha, một ca sĩ người Hoa, cô yêu mến bản Nắng Chiều nên viết sang lời Hoa ngữ và phổ biến bản này sang Ðài Loan và Hồng Kông. Nhờ mấy may mắn đó mà Nắng Chiều cứ thế được biết tới tại ngoại quốc...

Những ngày gần đây, Vũ Trung Hiền, Phạm Anh Dũng và tôi cùng nhau làm việc cho cuốn CD Collection #2. Nảy ra ý định thu được bản Nắng Chiều hát bằng tiếng Nhật, chúng tôi cố gắng vào Net để tìm tung tích bà Midori Satsuki, một người đã nổi danh hơn bốn mươi năm nay và vẫn còn hoạt động trên Ðài Truyền Hình Ðông Kinh. Và kết quả liên lạc được với nơi sản xuất CD ca nhạc bên Nhật nữa. Bà Midori Satsuki trực tiếp gọi phôn nói chuyện với tôi. Và sau đó được sự giúp đỡ của hai anh Ðỗ Thông Minh và Phan Hiên, bà Midori xác nhận vẫn còn nhớ bản Nắng Chiều.

Ðối với tôi, Nắng Chiều được hát bằng Hoa ngữ và Nhật ngữ từ 40 năm nay như một kỷ niệm đẹp bền của tình thân hữu văn hóa Á Châu. Nhưng đặc biệt bản Nắng Chiều bằng lời Việt mới có ý nghĩa hơn cả: Nó đã được viết ra từ trên nửa thế kỷ qua mà nay chúng ta nghe lại vẫn thấy sống động, bùi ngùi cảm động. Tôi muốn nói đến nét trẻ trung trường tồn của ca khúc Nắng Chiều trong nền âm nhạc Việt Nam - Á Châu.

@ Vietnam Review



Offline dang tuan

  • Người Mới
  • *
  • Posts: 32
  • Bầu Chọn: +0/-0
Re: Nắng Chiều và Nhạc Sĩ Lê Trọng Nguyễn
« Reply #2 on: 26 Tháng Một, 2011, 05:08:43 AM »
tôi thích ca nhạc sị ngày xưa quá